Drie verborgen kosten van disfunctioneel gedrag op de werkvloer

Veel organisaties hebben helaas (ongemerkt) te maken met disfunctioneel gedrag van een of meerdere werknemers. Disfunctioneel gedrag gaat over gedragingen die contraproductief werken voor een werknemer, collega’s en/of de organisatie. Denk bijvoorbeeld aan: té perfectionistisch, opstandig of overbezorgd. Organisaties brengen vaak de positieve persoonlijkheidseigenschappen in kaart, maar veel minder vaak de ‘negatieve’ persoonlijkheidskenmerken. En dat terwijl deze minstens even relevant zijn. 

In de meeste gevallen komt dergelijk gedrag naar voren wanneer werknemers hevig onder druk staan, of er sprake is van onvoldoende toezicht op hun dagelijkse doen en laten. Zelfs als er binnen jouw organisatie geen sprake van disfunctioneel gedrag lijkt te zijn, betekent dit niet direct dat de organisatie hier niet mee te maken kan krijgen: diverse wetenschappelijke onderzoeken hebben uitgewezen dat zo’n 1 op de 7 werknemers geneigd is om disfunctioneel gedrag te (gaan) vertonen op de werkvloer.

De gevolgen van disfunctioneel gedrag zijn vaak niet alleen voor collega’s ingrijpend, maar ook voor de organisatie zelf. Naast het feit dat disfunctioneel gedrag veel van collega’s en leidinggevenden vraagt om er goed mee om te gaan, brengt het ook een aantal kostenposten met zich mee, waarmee rekening dient te worden gehouden:
1. Lagere productiviteit: Collega’s van disfunctionele werknemers krijgen meestal te maken met een grote hoeveelheid stress, wat kan resulteren in afwezigheid (geestelijk of lichamelijk). Zij moeten omgaan met de nadelen van het disfunctionele gedrag van hun collega. Hierdoor kan disfunctioneel gedrag van één werknemer uiteindelijk impact hebben op het hele team. waardoor de productie van een team onder druk kan komen te staan.

2. Demotivatie en verloop:  De motivatie van een werknemer daalt vaak drastisch wanneer hij of zij negatieve gevolgen ervaart van het disfunctionele gedrag van een collega. Zelfs wanneer de werkgever alles in het werk stelt om de collega(‘s) tegemoet te komen, zal hij of zij waarschijnlijk het gevoel hebben dat de werkplek niet langer een veilige – of leuke – werkplek is en daarom gedemotiveerd kunnen raken of zelfs het bedrijf wil verlaten. Dit kan resulteren in hoge kosten voor het vervangen van de betreffende medewerker.

3. Reputatieschade: In het huidige medialandschap is het bijna onmogelijk voor organisaties om disfunctioneel gedrag volledig intern af te handelen. Een enkele melding via social media kan voldoende zijn om landelijke aandacht in de media te genereren, waarbij mensen tegenwoordig weinig genade kennen richting organisaties die op deze wijze in het nieuws komen. Het herstellen van de reputatie is waarschijnlijk het moeilijkste en meest dure gevolg van disfunctioneel gedrag.

Wist je dat het mogelijk is om te meten welke medewerkers en sollicitanten een verhoogd risico op disfunctioneel gedrag met zich meebrengen? Ben je benieuwd naar hoe je het risico op disfunctioneel gedrag binnen jouw organisatie kunt verlagen? Bekijk dan het webinar ‘Identificeer disfunctioneel gedrag op de werkvloer’ of neem contact op met een van onze consultants voor een specifiek preventieplan!

* Grant et al (2004), Torgersen et al (2001), Ekselius et al (2001), Duijsens et al (1996)