Mei 1940: Churchill voorkomt overwinning Nazi-Duitsland dankzij Critical Thinking

In deze periode van het jaar herdenken we de het einde van de Tweede Wereldoorlog. Een toepasselijk moment om terug te kijken naar het moment waarop de Britse premier Winston Churchill een van de meest moeilijke beslissingen uit de wereldgeschiedenis moest nemen: de strijd aangaan met het sterke Duitse leger, of vrede sluiten met Hitler en daarmee het leven van 340.000 Britse soldaten veiligstellen? Een situatie waarbij Critical Thinking essentieel is gebleken in de besluitvorming.

Op 10 mei 1940 legde Neville Chamberlain, vooral bekend vanwege zijn ‘appeasement’-politiek richting Hitler, zijn premierschap neer onder druk van de Labour Party. Hij werd direct opgevolgd door Winston Churchill. Op dezelfde dag werden Nederland, België en Frankrijk binnengevallen door het Duitse leger, dat vervolgens in slechts tien dagen tijd de kust van het Kanaal bereikte en daarmee voorbereidingen kon treffen voor een invasie op het Britse vasteland. Tegelijkertijd waren bijna 340.000 Britse soldaten omsingeld in Duinkerke, die op ieder moment konden worden aangevallen door de Duitse Luftwaffe.

Churchill stelde vier andere leden aan voor zijn oorlogskabinet: Chamberlain en Lord Halifax van de Conservative Party en twee leiders van de Labour Party. Op 25 mei werden zij gewaarschuwd door de Britse veiligheidsdiensten over een mogelijke Duitse aanval. Halifax bezocht daarop de op dat moment neutrale Italiaanse ambassadeur in Londen om een mogelijke vrede tussen Duitsland en de geallieerden te bespreken. Drie dagen van intensieve discussies binnen het oorlogskabinet volgden, waarbij Halifax dreigde dat zowel Chamberlain als hijzelf zouden opstappen indien Churchill vrede met Hitler niet zou willen overwegen. Churchill beëindigde de crisis echter dankzij een gepassioneerde speech voor het 25-koppige reguliere kabinet, dat hij wist te overtuigen om door te blijven vechten.
Hoe kan deze situatie worden geanalyseerd op basis van het Critical Thinking RED-model?

–         Recognize Assumptions: Churchill geloofde niet dat het Verenigd Koninkrijk beter af zou zijn als het land akkoord zou zijn gegaan met de waarschijnlijke vredesvoorwaarden van Hitler dan wanneer zij tot het einde zouden doorvechten. Hij dacht verder dat de soldaten in Duinkerke konden worden geëvacueerd en dat de invloed van Halifax op de andere leden van de Conservative Party waarschijnlijk niet zo groot zou zijn als gedacht.

–         Evaluate Arguments: Churchill realiseerde zich dat een vredesverdrag zeer waarschijnlijk Duitse controle over luchtmacht- en marinebases en een fascistische regering ten gevolge had, zonder dat daar Duitse militaire verliezen tegenover zouden staan. Overleg met admiraal Ramsay gaf Churchill voldoende bewijs om uit te kunnen gaan van een redding van de soldaten in Duinkerke. Daarnaast dacht hij Halifax te kunnen verschalken door de discussie te verplaatsen van het kleine oorlogskabinet naar het grote reguliere kabinet.

–         Draw Conclusions: Churchill concludeerde dat er voldoende grond was om vredesbesprekingen af te wijzen, maar dat hij leden van het reguliere kabinet en het publiek bij de discussie moest betrekken.

Wat kun je hiervan leren? Allereerst is het van belang om – zelfs onder grote druk – alle mogelijke argumenten zorgvuldig af te wegen, en niet af te gaan op een eerste ingeving of het advies van een ander. Bij het afwegen van deze argumenten is het vervolgens zaak om zoveel mogelijk bewijs te verzamelen om daarmee feiten van verkeerde aannames te onderscheiden. Houd bij het trekken van conclusies rekening met andere krachten of invloeden die de impact ervan kunnen versterken.

Wil je meer te weten komen over Critical Thinking en hoe je een dergelijk voorbeeld voor jouw organisatie kunt uitwerken? Schrijf je dan kosteloos in voor de eerstvolgende webinar “Critical Thinking: #1 vaardigheid van de 21ste eeuw”!